Independence and autonomy: the parallel worlds of courts and public agencies

scale blog fransFrans van Dijk

Courts and public agencies are developing in their own way under different pressures, but their paths seem to converge. For the judiciary the key issue is independence; in public agencies it is all about autonomy. These two concepts derive from different perspectives, but are very similar in their consequences for governance. This was one of the conclusions of the workshop on independence in the public sector, which was hosted by the Montaigne Centre and RENFORCE and jointly organised with ACTORE, the Jean Monnet Centre of Excellence of the University of Antwerp on Friday 16 November 2018. Comparing judicial systems with modern agencies, my conclusion is that many judiciaries are governance wise in suspended animation: judicial organisations are generally out-dated, but cannot be changed because of the fear of the other state powers of losing control over the judiciary. Lees verder

Onafhankelijke rechtspraak bekostigen

Philip Langbroek

Nederland heeft in Blog Philiptermen van wettelijke regels een uitgebalanceerd systeem van financiering van de rechterlijke organisatie. Het is ingewikkeld. De begroting van de rechterlijke organisatie wordt bepaald door de productie van de rechtbanken, gerechtshoven, Centrale Raad van Beroep en College van Beroep voor het Bedrijfsleven. Per rechtsgebied worden verschillende tarieven gehanteerd. Meervoudige kamerzaken leveren veel meer op dan zaken die door een enkelvoudige kamer worden afgedaan. In dit blog betoog ik waarom het financieringssysteem van de rechterlijke organisatie gevolgen heeft voor het functioneren van rechters en gerechten, die uit constitutioneel oogpunt onwenselijk zijn. Dat zit hem in de wijze waarop het systeem van bekostiging is uitgewerkt en toegepast in de praktijk, zowel door het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de Raad voor de Rechtspraak, de gerechtsbesturen en de rechters zelf. Het financieringssysteem is opgevat als een businessmodel, in plaats van als een transparant stelsel van verdeling van het budget voor de rechterlijke organisatie tussen de gerechten. Het valt daarbij op dat de rechterlijke organisatie door de regering en het parlement wordt behandeld als elke willekeurige andere overheidsdienst. Het advies van  staatsraad P.J.C.M. van den Berg over andere bekostigingsafspraken voor de rechterlijke organisatie brengt in deze situatie geen verandering en zal de grip van het Ministerie van Justitie en Veiligheid op de rechterlijke organisatie alleen maar versterken, als het wordt opgevolgd. Lees verder

Van pulp komt fictie: een aanwijzing bij het opstellen van wetgeving

Jacobien van Dorp & Jeroen Kiewiet

Blog Jeroen Jacobien Pulp Fiction

Waar de wetgever de taak heeft, in beginsel, algemene en abstracte regels in wetgeving op te stellen, is het de taak van de rechter deze toe te passen in concrete gevallen. Natuurlijk zijn de taken van de wetgever en de rechter daarmee te eenvoudig onderscheiden. Zo kan de rechter niet altijd zomaar de rechtsregels toepassen, maar moet hij deze eerst interpreteren. Dit leidt dan tot de vraag of de rechter louter regels toepast, of eerder aan rechtsvorming of rechtsvinding doet. Deze rechtsfilosofische discussie is gevoerd door onder anderen H.L.A. Hart, Ronald Dworkin en Paul Scholten. Zij stelden en beantwoordden de vraag naar de mate waarin de uitkomst in een concreet geval door rechtsregels bepaald wordt. En zij lieten zich uit over wat er voor de rechter bij komt kijken om in een concreet geval tot een uitkomst te komen. In deze blog verleggen we het perspectief. In plaats van het perspectief op de rechter en de vraag wat hij nodig heeft om tot een uitkomst te komen, richten wij ons op de problemen die samenhangen met het opstellen van heldere rechtsregels. Uiteraard is in de rechtswetenschappelijke literatuur de nodige aandacht aan dit probleem besteed, maar één punt verdient beslist meer aandacht. Het is zo dat de rechter soms gedwongen wordt tot het creëren van ficties in zijn uitspraak als gevolg van het woordgebruik door de wetgever in de wet. Over dit probleem buigen wij ons in deze blog. Lees verder

Using Guarantees of Non-Repetition to (Re)Frame Police Reforms

blog brianne

Brianne McGonigle Leyh

(The below blog is based on a draft article presented at the conference ‘Guarantees of Non-Recurrence: Transformative Police Reform’ on 5 November 2018 in Utrecht, the Netherlands)

Countries around the world grapple with how to address excessive police violence that violates human rights. For decades, scholars and practitioners have stressed the importance of establishing better relationships between police and the communities they serve and have adopted various ways to bring about real police reform that fosters relationships of trust. Community policingdemocratic policing, and problem-oriented policing are some of the ways in which police have sought to make this change. At the international level, Security Sector Reform (SSR) is the umbrella term used to describe reform programmes adopted in States where the security sector (namely the military, police, gendarmes, and militias) has become a source of insecurity. The current view of SSR is that it must be a transformative process built upon human security and democratic governance. Human security demands that the interests of the individual, rather than the State, should dictate security policy (Ball 2010). Democratic governance requires respect for human rights, rule of law and adherence to principles such as inclusiveness, transparency and accountability (OECD DAC 2005). The transformation of the security system requires all of relevant actors (police, politicians and civil society) to work together. Yet, whether in Ferguson, USA, Paris, France or Nairobi, Kenya, the gaps between the idealistic rhetoric and harsh realities of police/security practice are significant. As noted by Ball and Hendrickson, much of the work concerning police reform is ‘misleadingly optimistic about the prospects for change’ (p. 104). The consensus among scholars and practitioners is that SSR, and police reform in particular, has been extremely difficult to implement in large part because of mistrust, lack of accountability, and susceptibility to corruption. Given the slow progress on police reform initiatives, it may be useful to look to distinct but relevant fields to (re)frame police reforms. Guarantees of non-repetition (or non-recurrence as it is also referred to) from the post-conflict peacebuilding field offer a normative institutional policy framework built around human rights standards and State responsibility that could potentially shift the rhetoric to focus on State obligations that are context-driven. The language of and programming falling under guarantees of non-repetition could prove useful when addressing police reform; noting, however, that the success of any reform policy is ‘directly proportional’ to the State and communities’ enthusiasm for it (p. 35). Lees verder

De wettelijke regulering van nepnieuws: stap in de goede richting of stap te ver?

Karlijn Landman

Fake news

In 1835 verscheen er in de New York Sun een zestal artikelen over de ontdekking van buitenaards leven op de maan. Astronoom John Herschel zou dit buitenaards leven met een nieuwe krachtige telescoop hebben gesignaleerd. In de artikelen werden tot in de details de verschillende op de maan levende diersoorten (zoals tweevoetige bevers en blauwe geiten) en het bestaan van een mensachtig schepsel met vleermuisachtige vleugels (de Vespertilio-homo) beschreven. Dit nieuws verspreidde zich als een lopend vuurtje door Europa en Amerika en werd door verschillende kranten overgenomen. Achteraf bleek dat de berichten bedoeld waren als satire, maar onbedoeld serieus werden genomen. Het bovenstaande toont maar aan dat de verspreiding van nepnieuws – ook wel ‘desinformatie’ genoemd – van alle tijden is. De digitalisering heeft de verspreiding van nepnieuws echter gemakkelijker dan ooit gemaakt. Eenieder kan berichten met één druk op de knop verspreiden onder een wereldwijd publiek. Dergelijk ‘nepnieuws’ kan de publieke opinie en het in verlengde daarvan electorale beslissingen van het volk, bijvoorbeeld ten aanzien van referenda en verkiezingen, (ongemerkt) beïnvloeden. Er zijn daarom steeds meer landen die wetgeving tot stand brengen om de verspreiding van nepnieuws tegen te gaan. In deze blog betoog ik dat het door middel van wetgeving tegengaan van nepnieuws een even groot (zo niet groter) gevaar voor de democratische rechtsstaat vormt dan de verspreiding van nepnieuws zelf.

Lees verder

The mysterious appeal of the Universal Declaration of Human Rights

Barbara Oomen

Afb blog Barbara

If there is one issue that, as a human rights scholar, has puzzled me for years it is the continued popularity of the UN 1948 Universal Declaration of Human Rights (UDHR). Permanently referring back to the UDHR, it seems to me, is like continuing to use an old Nokia when the Iphone X has just come out. Legally, we have come so far since that first non-binding Declaration stating 30 rights and the underlying principles. A Declaration, not a Treaty. An act of engagement, but not the actual marriage contract – as our colleague Fried van Hoof liked to put it. Ever since 1948, we’ve carefully and painstakingly constructed a whole architecture of binding treaties, monitoring bodies, special rapporteurs, and regional courts. Why do we continue to dig beneath all of that to draw attention to the foundation of human rights instead of simply focusing on the whole shiny construction? Lees verder

Beter niets dan iets: het spreekrecht voor slachtoffers bij de verlenging van de tbs-maatregel

Rozemarijn van Spaendonck

Afb blog Rozemarijn

De slachtoffers van strafbare feiten hebben nog nooit zoveel mogelijkheden gehad om hun stem te laten horen bij het bestraffen van de daders als vandaag de dag. De minister van Justitie en Veiligheid gaat nu een stap verder met het voorstel slachtoffers eveneens spreekrecht te geven in de procedure over de voorwaardelijke beëindiging van de tbs-maatregel. In deze procedure beoordeelt de rechtbank periodiek of het risico dat een tbs’er weer de fout ingaat zodanig is dat iemand onder de hoede van een tbs-kliniek moet blijven. Wanneer dit risico voldoende is teruggebracht, kan de rechtbank besluiten om de verpleging onder voorwaarden te beëindigen. Over deze voorwaarden zouden slachtoffers volgens de minister in de rechtbank hun mening moeten kunnen geven. Het kan natuurlijk voor slachtoffers van belang zijn dat zij de mogelijkheid hebben om hun zorgen over de terugkeer van de tbs’er in de samenleving kenbaar te maken. Alleen, zo betoog ik in dit blog, de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging is daarvoor niet het goede moment. Lees verder

Process-based fundamental rights review: what about the applicant?

L.M. (Leonie) Huijbers

Afb blog Leonie

What if you see a runaway train moving toward five people tied-up on a track. Would you pull a lever to redirect the train to another track? Yes, of course. No doubt about it. But what if there was another person tied-up on the other track? The decision whether to pull the handle or not becomes inevitably harder. This famous philosophical conundrum applies in a similar, yet – fortunately – less gruesome way, to the European Court of Human Rights. The backlog in cases, the failure of states to implement the Court’s judgments, the increasingly harsh (political) criticism on the Court, and the shortage of resources have put a strain on the proper functioning of the European Convention on Human Rights’ system. This has given rise to the question of whether the Court should continue to provide justice to each applicant, possibly at the cost of the Convention system (track one), or whether it should focus on providing general justice, by ensuring justice for as many individuals as possible, even when it may come at the cost of the applicants before the Court (track two). This dilemma between individual and general justice is also relevant for the Court’s recent procedural turn… Lees verder

The Rome Statute at 20 Years: Exploring Intersections of Law and Culture at the International Criminal Court

Julie Fraser & Brianne McGonigle Leyh

ICC logoOn 17 July 2018, the Rome Statute (RS) creating the International Criminal Court (ICC) celebrated its 20th anniversary. The ICC is a permanent court that investigates serious international crimes including genocide, crimes against humanity, and war crimes, and prosecutes individuals believed to be most responsible. In this way, the ICC promotes the rule of law internationally and seeks to end impunity for the most heinous crimes. The Statute’s agreement was a remarkable achievement many decades in the making. In the last 20 years, the ICC has grown from small beginnings into a fully-fledged court of international law. Progress has not, however, always been smooth, with many issues and obstacles arising, including in relation to culture. While international law (including international criminal law) is typically portrayed as objective and not limited or bound by a particular culture, as revealed especially in practice, law and culture cannot be so clinically separated. Culture influences our view of the law, of the facts to which it applies, and the fairness of any outcome. From the substantive charges and their defences to the scope and content of reparations and the operation of the criminal process, the impact of culture can be problematic given the nature and context of the ICC’s work. And, yet, culture and the ICC has not been comprehensively addressed in scholarship. Lees verder

Constructief strafrecht

 Lisa Ansems

lisa blogHet is een tegenwoordig veelgehoorde kreet: Nederlandse rechters straffen te soft. Er zou te weinig nadruk liggen op vergelding en te veel op (re)socialisering van veroordeelden. Dit sentiment is recentelijk ook beschreven door Henri Beunders in een interessant opiniestuk in de NRC. Na een rondgang door het strafrecht constateert Beunders dat we in een zero tolerance-samenleving leven, waarin empathie en het gevoel voor de menselijke maat zijn verdwenen ten faveure van de roep om vergelding en zwaardere straffen. In deze blog betoog ik dat, hoewel vergelding een inherent doel is van het strafrecht, de samenleving daarbij uiteindelijk minder gebaat is dan bij een meer constructieve invulling van het strafrecht met voldoende aandacht voor (re)socialisering.

Lees verder