De wettelijke regulering van nepnieuws: stap in de goede richting of stap te ver?

Karlijn Landman

Fake news

In 1835 verscheen er in de New York Sun een zestal artikelen over de ontdekking van buitenaards leven op de maan. Astronoom John Herschel zou dit buitenaards leven met een nieuwe krachtige telescoop hebben gesignaleerd. In de artikelen werden tot in de details de verschillende op de maan levende diersoorten (zoals tweevoetige bevers en blauwe geiten) en het bestaan van een mensachtig schepsel met vleermuisachtige vleugels (de Vespertilio-homo) beschreven. Dit nieuws verspreidde zich als een lopend vuurtje door Europa en Amerika en werd door verschillende kranten overgenomen. Achteraf bleek dat de berichten bedoeld waren als satire, maar onbedoeld serieus werden genomen. Het bovenstaande toont maar aan dat de verspreiding van nepnieuws – ook wel ‘desinformatie’ genoemd – van alle tijden is. De digitalisering heeft de verspreiding van nepnieuws echter gemakkelijker dan ooit gemaakt. Eenieder kan berichten met één druk op de knop verspreiden onder een wereldwijd publiek. Dergelijk ‘nepnieuws’ kan de publieke opinie en het in verlengde daarvan electorale beslissingen van het volk, bijvoorbeeld ten aanzien van referenda en verkiezingen, (ongemerkt) beïnvloeden. Er zijn daarom steeds meer landen die wetgeving tot stand brengen om de verspreiding van nepnieuws tegen te gaan. In deze blog betoog ik dat het door middel van wetgeving tegengaan van nepnieuws een even groot (zo niet groter) gevaar voor de democratische rechtsstaat vormt dan de verspreiding van nepnieuws zelf.

Lees verder

The mysterious appeal of the Universal Declaration of Human Rights

Barbara Oomen

Afb blog Barbara

If there is one issue that, as a human rights scholar, has puzzled me for years it is the continued popularity of the UN 1948 Universal Declaration of Human Rights (UDHR). Permanently referring back to the UDHR, it seems to me, is like continuing to use an old Nokia when the Iphone X has just come out. Legally, we have come so far since that first non-binding Declaration stating 30 rights and the underlying principles. A Declaration, not a Treaty. An act of engagement, but not the actual marriage contract – as our colleague Fried van Hoof liked to put it. Ever since 1948, we’ve carefully and painstakingly constructed a whole architecture of binding treaties, monitoring bodies, special rapporteurs, and regional courts. Why do we continue to dig beneath all of that to draw attention to the foundation of human rights instead of simply focusing on the whole shiny construction? Lees verder

Beter niets dan iets: het spreekrecht voor slachtoffers bij de verlenging van de tbs-maatregel

Rozemarijn van Spaendonck

Afb blog Rozemarijn

De slachtoffers van strafbare feiten hebben nog nooit zoveel mogelijkheden gehad om hun stem te laten horen bij het bestraffen van de daders als vandaag de dag. De minister van Justitie en Veiligheid gaat nu een stap verder met het voorstel slachtoffers eveneens spreekrecht te geven in de procedure over de voorwaardelijke beëindiging van de tbs-maatregel. In deze procedure beoordeelt de rechtbank periodiek of het risico dat een tbs’er weer de fout ingaat zodanig is dat iemand onder de hoede van een tbs-kliniek moet blijven. Wanneer dit risico voldoende is teruggebracht, kan de rechtbank besluiten om de verpleging onder voorwaarden te beëindigen. Over deze voorwaarden zouden slachtoffers volgens de minister in de rechtbank hun mening moeten kunnen geven. Het kan natuurlijk voor slachtoffers van belang zijn dat zij de mogelijkheid hebben om hun zorgen over de terugkeer van de tbs’er in de samenleving kenbaar te maken. Alleen, zo betoog ik in dit blog, de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging is daarvoor niet het goede moment. Lees verder

Process-based fundamental rights review: what about the applicant?

L.M. (Leonie) Huijbers

Afb blog Leonie

What if you see a runaway train moving toward five people tied-up on a track. Would you pull a lever to redirect the train to another track? Yes, of course. No doubt about it. But what if there was another person tied-up on the other track? The decision whether to pull the handle or not becomes inevitably harder. This famous philosophical conundrum applies in a similar, yet – fortunately – less gruesome way, to the European Court of Human Rights. The backlog in cases, the failure of states to implement the Court’s judgments, the increasingly harsh (political) criticism on the Court, and the shortage of resources have put a strain on the proper functioning of the European Convention on Human Rights’ system. This has given rise to the question of whether the Court should continue to provide justice to each applicant, possibly at the cost of the Convention system (track one), or whether it should focus on providing general justice, by ensuring justice for as many individuals as possible, even when it may come at the cost of the applicants before the Court (track two). This dilemma between individual and general justice is also relevant for the Court’s recent procedural turn… Lees verder

The Rome Statute at 20 Years: Exploring Intersections of Law and Culture at the International Criminal Court

Julie Fraser & Brianne McGonigle Leyh

ICC logoOn 17 July 2018, the Rome Statute (RS) creating the International Criminal Court (ICC) celebrated its 20th anniversary. The ICC is a permanent court that investigates serious international crimes including genocide, crimes against humanity, and war crimes, and prosecutes individuals believed to be most responsible. In this way, the ICC promotes the rule of law internationally and seeks to end impunity for the most heinous crimes. The Statute’s agreement was a remarkable achievement many decades in the making. In the last 20 years, the ICC has grown from small beginnings into a fully-fledged court of international law. Progress has not, however, always been smooth, with many issues and obstacles arising, including in relation to culture. While international law (including international criminal law) is typically portrayed as objective and not limited or bound by a particular culture, as revealed especially in practice, law and culture cannot be so clinically separated. Culture influences our view of the law, of the facts to which it applies, and the fairness of any outcome. From the substantive charges and their defences to the scope and content of reparations and the operation of the criminal process, the impact of culture can be problematic given the nature and context of the ICC’s work. And, yet, culture and the ICC has not been comprehensively addressed in scholarship. Lees verder

Constructief strafrecht

 Lisa Ansems

lisa blogHet is een tegenwoordig veelgehoorde kreet: Nederlandse rechters straffen te soft. Er zou te weinig nadruk liggen op vergelding en te veel op (re)socialisering van veroordeelden. Dit sentiment is recentelijk ook beschreven door Henri Beunders in een interessant opiniestuk in de NRC. Na een rondgang door het strafrecht constateert Beunders dat we in een zero tolerance-samenleving leven, waarin empathie en het gevoel voor de menselijke maat zijn verdwenen ten faveure van de roep om vergelding en zwaardere straffen. In deze blog betoog ik dat, hoewel vergelding een inherent doel is van het strafrecht, de samenleving daarbij uiteindelijk minder gebaat is dan bij een meer constructieve invulling van het strafrecht met voldoende aandacht voor (re)socialisering.

Lees verder

“Practically unimportant”? A poor excuse or well-executed sarcasm? — On China’s constitutional amendment removing the limitation on the President’s term of office

Shuai Zhang in response to a previous blog post by Cong-rui Qiao

chinese constitutionThe National Congress of China has recently passed a highly controversial constitutional amendment removing the limitation on the President’s term of office. Consequently, it is no longer limited to two consecutive terms. While some consider this amendment as a step towards dictatorship, many are seemingly trying to interpret it in a more sympathetic way. A very popular discourse regards the change merely as a “practically unimportant” technical fine-tuning. Ironically, this argument is roughly supported by two rival groups. This blog elaborates why neither of these groups is right in labelling such a change as “practically unimportant”, and argues that the constitutional amendment is in fact very important. Lees verder

Protocol 16 EVRM: baat het niet, dan schaadt het ook niet?

Janneke Gerards

Scale-of-justice-question-mark

Op 1 augustus a.s. treedt Protocol 16 bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) in werking voor de eerste tien staten die het hebben geratificeerd. Dit zogenaamde Advies- of Dialoogprotocol roept een nieuwe procedure in het leven bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), die wel wat wegheeft van de prejudiciële procedure in het EU-recht. Specifiek aangewezen nationale hoogste rechters krijgen de mogelijkheid om, tijdens een lopende procedure, het EHRM te vragen om advies over principiële vragen over de interpretatie en toepassing van het EVRM. Is dit nu wel of niet een goed idee? Lees verder

Drifting between disciplines: the challenges of doing multi- and interdisciplinary research

Dr. Erie Tanja, postdoctoral researcher

Multidisciplinary research

Nowadays, when talking about scientific research, the call to make it multi- or interdisciplinary, is never far away. Although the terms are often mixed up or used interchangeably, there is a difference. Multidisciplinary research is about ‘simply’ combining insights from different disciplines; interdisciplinary research is the ‘symbiosis of disciplinary questions, methods and outcome measures’, transforming scientific identities in the process (De Jonge Akademie 2015). As so many researchers are trying to find out how to go from mono- to multi- and interdisciplinary research, it is necessary to share experiences and insights to prevent all of us from unnecessarily reinventing the wheel. In this blog, I want to do just that. Sharing my personal experience and viewpoints, means n=1 and that the perspective is inherently subjective. In the social sciences, such results would not merit much attention. But sharing and comparing experiences will help other researchers that conduct multi- or interdisciplinary research to find the way forward.

Lees verder

De Urgenda-uitspraak: rechter zijn boekje te buiten?

Sjoerd Staal

Stichting_Urgenda

Deze blog is onderdeel van een studentenserie. Het blog is geschreven door een bachelorstudent.

Hoewel al veel is geschreven over de Urgenda-uitspraak – de uitspraak waarin de rechter de staat beval haar beleid inzake het terugdringen van broeikasgassen aan te passen – wordt de discussie vaak gevoerd op een te algemeen niveau. Om een antwoord te kunnen geven op de vraag in welke gevallen een dergelijk bevel wel of niet te rechtvaardigen is, zijn er simpelweg teveel factoren die moeten worden meegewogen. Om deze reden is het mijns inziens zinniger om de Urgenda-uitspraak als een op zichzelf staande zaak tegen het licht te houden, met maar één juist oordeel over de uitspraak als gevolg. Lees verder