Logo Universiteit Utrecht

Montaigne Centrum Blog


Nudging en responsiviteit. Een pleidooi tegen technocratisch nudgingsbeleid

Uit het in november 2021 uitgebrachte rapport Rijk aan gedragsinzichten van het Behavioural Insights Network Nederland (BIN NL) blijkt dat de Nederlandse overheid experimenteert met nudging. Dit subtiele sturingsmechanisme draait om het aanpassen van de omgeving – van bijvoorbeeld een kantine, overheidsgebouw of webpagina – om zo op een voorspelbare manier de keuzes van burgers…

Lees meer

Welke rol spelen Big Tech-bedrijven als tussenpersoon voor adverteerders?

De Rechtbank Amsterdam spreekt zich in twee zaken uit over de aansprakelijkheid van sociale mediaplatforms als tussenpersonen tussen adverteerders en consumenten. De beslissingen draaien om een geschil tussen stichting Vladimir en een aantal Nederlandse mediapersoonlijkheden aan de ene kant, en Google en Twitter respectievelijk aan de andere kant. Stichting Vladimir is een stichting die als…

Lees meer

Waar is de reflectie van het notariaat op het eigen koloniale verleden?

De Nederlandsche Bank is een koloniaal instituut pur sang en onderdeel van het slavernijverleden. Dat is de alarmerende conclusie van het onderzoek ‘Dienstbaar aan de keten’ van de historici Karwan Fatah-Black, Lauren Lauret en Joris van den Tol. Het siert de Nederlandsche Bank – hoewel het ook wel tijd werd – dat zij zelf opdracht…

Lees meer

De Deckmyn-zaak (2014) revisited: meer dialoog tussen literatuurtheorie en de juridische en technologische regulering van ‘parodie’

Wat is een toegestane parodie? Op een nieuwjaarsreceptie in 2011 verspreidde politieke partij het Vlaams Belang een kalender met als cover een variant op Suske & Wiske stripboek De Wilde Weldoener: de hoofdfiguur was vervangen door de burgemeester van Gent, omringd door gesluierde figuren die munten oprapen. Kwalificeert deze cover auteursrechtelijk gezien als een toegestane…

Lees meer

Lessen uit de pandemie: enkele gedachten over toekomstige digitale en hybride civiele procedures

Het is inmiddels bijna twee jaar geleden dat de Nederlandse rechtbanken plotseling hun deuren moesten sluiten vanwege de coronacrisis. Daarmee startte op 17 maart 2020 een periode van improvisatie. In eerste instantie grepen rechters naar de telefoon om geplande zittingen alsnog door te laten gaan. Later werd het ook mogelijk om via Skype zittingen te…

Lees meer

Griekse lessen: Hiërarchie als belemmering voor organisatieontwikkeling in de rechtspraak

De normen van de Venice Commission voor de interne onafhankelijkheid en de professionele autonomie van rechters schieten tekort. De Griekse situatie laat in het bijzonder zien dat willekeur in de hiërarchie van de rechterlijke organisatie een belemmering vormt voor organisatieontwikkeling en logistieke samenwerking met andere organisaties in de rechtspleging (advocatuur, openbaar ministerie, jeugdzorg enz.). Voorspelbare…

Lees meer

Het slachtoffer in de strafbeschikkingsprocedure: ongehoord?

Toen ik van september 2018 tot en met juni 2019 werkzaam was als juridisch medewerker bij Slachtofferhulp Nederland, viel mij op dat bepaalde spreekrechtwaardige delicten worden afgedaan met een strafbeschikking. Op het eerste gezicht lijkt dat onproblematisch, maar dat is slechts schijn. Slachtoffers krijgen op deze manier namelijk geen gelegenheid om het mondelinge spreekrecht uit…

Lees meer

Vergeet de individuele eiser niet! ‘Public interest litigation’ en de weg naar Straatsburg

,

Wat hebben recente rechtszaken over algoritmische fraudeherkenningssystemen, de CO2-uitstoot van Shell, etnisch profileren en gratis anticonceptie met elkaar gemeen? Eén antwoord luidt als volgt: het gaat hier telkens om algemeen belangacties waarmee belangengroepen pogen maatschappelijke verandering te bewerkstelligen. Vaak gebeurt dat met een beroep op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM)….

Lees meer

Het verhaal van het recht in een democratische rechtsstaat

Weinig zo klassiek als literatuur. Voor wie in de coronaperiode nog steeds niet toekwam aan het lezen van Dostojevski’s Misdaad en straf (en ook voor andere geïnteresseerden), betoog ik graag waarom verhalen inspiratie bieden voor ons denken over het recht. Allereerst heeft het recht zelf kenmerken van een literair werk. Rechtsfilosoof Ronald Dworkin beschreef de…

Lees meer