Maandelijks archief: februari 2020

Waarom mensenrechtenvrije zones een bedreiging zijn voor het EHRM

© Yulia Orlova/HRC Memoria

Antoiantoinene Buyse

“Ik kondig het hierbij officieel aan voor alle mensenrechtenactivisten: Tsjetsjenië zal verboden terrein voor hen zijn, net zoals voor terroristen en extremisten”. Het zijn de woorden van de leider van de Russische deelrepubliek, Ramzan Kadyrov, in de zomer van 2018. Dat dit deel van de Kaukasus niet bepaald een walhalla is voor activisten zal wellicht niemand verbazen, maar in dit geval bleef het niet bij woorden. Nog geen jaar later, in maart 2019 veroordeelde een lokale rechtbank Oyub Titiev, werkzaam voor de mensenrechtenorganisatie Memorial, tot vier jaar opsluiting in een strafkolonie. De formele aanklacht was marihuanabezit, maar alom werd vermoed dat de drugs in zijn auto waren geplaatst door anderen om een aanleiding te hebben hem op te pakken. De arrestatie van de vooraanstaande activist bleef internationaal niet onopgemerkt. Zelfs het Europees Parlement riep op om hem vrij te laten en zag de arrestatie expliciet als deel van een bredere trend van aanvallen op en intimidatie van journalisten en mensenrechtenverdedigers.

Lees verder

Urgenda. Een pleidooi voor constitutioneel procesrecht

Marbury_v_Madison_John_Marshall_by_SwatjesterJerfi Uzman

Recht draait op symboliek. En dus zetelen hoogste rechtscolleges vaak in statige gebouwen waar de grandeur van eeuwen rechtsvinding vanaf straalt. Dat geldt misschien minder voor de Hoge Raad, die het moet doen met een soort Raboregiokantoor. Maar het geldt zéker voor het Amerikaanse Hooggerechtshof. In dat gebouw staat een gedenksteen, met daarop, in gouden letters: ‘It is emphatically the province and duty of the judicial department to say what the law is’. Dat zinnetje afkomstig uit de klassieker Marbury v. Madison, was de afgelopen weken inzet van politiek debat. De directe aanleiding daarvoor vormde het Urgenda-arrest van de Hoge Raad. ‘Dikastocratie’ riep de één, terwijl anderen spraken van rechtsbescherming of toepassing van de wet. Eén ding is zeker. Met het arrest van de Hoge Raad eindigt het debat niet, het begint pas. Wat daarvan te denken?

Lees verder

Spiegel of lachspiegel? Over het EVRM en het Urgenda-arrest

industry-1752876_1280

Janneke Gerards

Op 20 december 2019 wees de Hoge Raad arrest in de Urgenda-zaak. Daarin bevestigde de Hoge Raad dat de Staat verplicht is om eind 2020 een reductie van broeikasgassen te realiseren van 25%. Politiek gezien is het afwachten hoe het nu verder gaat en of (en hoe) het kabinet erin slaagt om gevolg te geven aan de uitspraak. Ook is het afwachten wat er gaat gebeuren als het de Staat niet lukt om de nodige maatregelen te treffen om de CO2-uitstoot omlaag te brengen. Intussen is het arrest zelf een snoepwinkel voor juristen. Het arrest raakt vrijwel alle klassieke rechtsgebieden aan, van klassiek civiel procesrecht tot internationaal recht en staatsrecht. Ook het EVRM speelt een centrale rol in de uitspraak. Hieronder worden twee bijzonder interessante EVRM-punten uit de juridische snoepwinkel van Urgenda extra belicht: de rol van de adviesprocedure onder Protocol 16 EVRM en de manier waarop de Hoge Raad omgaat met het zogenaamde ‘spiegelbeginsel’ en de minimumbescherming van artikel 53 EVRM.

Lees verder