Categoriearchief: EVRM

Klimaatstaken, mag dat?

Plaatje blog woensdagTim Bleeker
Stefan Philipsen

Op vrijdag 3 april demonstreren jongeren over de hele wereld in het kader van ‘Fridays for future’ voor het klimaat. Ook in Nederland zullen tienduizenden scholieren hun onderwijsverplichtingen staken om onder schooltijd hun stem te laten horen. Maar kan dit zomaar? Voor alle middelbare scholieren geldt immers dat zij in beginsel leerplichtig zijn en naar school moeten. Wat weegt in dit soort gevallen zwaarder? De leerplicht of het demonstratierecht en het recht op een vrije meningsuiting? In deze blog bespreken we welke rechten, plichten en vrijheden zijn betrokken bij het klimaatstaken, en geven we antwoord op de vraag of het klimaatstaken (juridisch) is toegestaan. Daarbij richten wij ons primair op situaties waarin de leerling geen toestemming heeft voor de deelname aan de stakingen.

Lees verder

Waarom mensenrechtenvrije zones een bedreiging zijn voor het EHRM

© Yulia Orlova/HRC Memoria

Antoiantoinene Buyse

“Ik kondig het hierbij officieel aan voor alle mensenrechtenactivisten: Tsjetsjenië zal verboden terrein voor hen zijn, net zoals voor terroristen en extremisten”. Het zijn de woorden van de leider van de Russische deelrepubliek, Ramzan Kadyrov, in de zomer van 2018. Dat dit deel van de Kaukasus niet bepaald een walhalla is voor activisten zal wellicht niemand verbazen, maar in dit geval bleef het niet bij woorden. Nog geen jaar later, in maart 2019 veroordeelde een lokale rechtbank Oyub Titiev, werkzaam voor de mensenrechtenorganisatie Memorial, tot vier jaar opsluiting in een strafkolonie. De formele aanklacht was marihuanabezit, maar alom werd vermoed dat de drugs in zijn auto waren geplaatst door anderen om een aanleiding te hebben hem op te pakken. De arrestatie van de vooraanstaande activist bleef internationaal niet onopgemerkt. Zelfs het Europees Parlement riep op om hem vrij te laten en zag de arrestatie expliciet als deel van een bredere trend van aanvallen op en intimidatie van journalisten en mensenrechtenverdedigers.

Lees verder

Milieudefensie summons Shell: Similar obligations for States and companies when it comes to CO2 reduction?

Blog ClaireClaire Loven

In October 2019, The Hague Court of Appeal rendered an important judgment in the Urgenda case. Urgenda is a Dutch foundation fighting for a sustainable society, which started a legal case to force the Dutch government to adopt more stringent climate policies. In that case, The Hague Court of Appeal found a violation of Articles 2 (right to life) and 8 (right to respect for private and family life) of the European Convention on Human Rights (ECHR), and ordered the Dutch State to reduce greenhouse gas emissions by at least 25 per cent by the end of 2020. Inspired by this judgment, the NGO Milieudefensie (Friends of the Earth Netherlands), together with several related organisations, has taken yet another step in climate change litigation in the Netherlands by summoning Shell, one of the largest oil companies in the world. Although Milieudefensie is petitioning a company instead of a State, the claim is the same as the one against the State in the Urgenda case. Milieudefensie requests the court to order Shell to reduce its greenhouse gas emissions. This claim is founded on the argument that Shell is guilty of hazardous negligence and violates human rights because of its (lack of a) climate policy. This argument shows that Milieudefensie has not only taken a further step in climate change litigation, but also contributes to the trend of increasingly holding private actors accountable for human rights violations. In this blog, I discuss Milieudefensie’s claim in more detail, and analyse whether, and how, human rights arguments can be used to impose greenhouse gas reduction orders on private actors. Lees verder

De Bol.com anti-vaccinatiesaga: over boekverboden, anti-vaxxers en spierballentaal van het kabinet

                                                                                        Manon Julicher

censorship-3308001_960_720

We worden overspoeld met alarmerende berichten over een dalende vaccinatiegraad. Deze zou zo erg teruglopen dat de groepsimmuniteit voor bepaalde ziekten in gevaar komt. Daarom heeft staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid vorig jaar een vaccinatie-alliantie opgericht. Samen met ouders, artsen en deskundigen zet hij in op voorlichting om het belang van vaccinatie duidelijk te maken. Wat dan absoluut niet meehelpt, is dat online verkoopplatform Bol.com allerlei anti-vaccinatieboeken hoog in zijn ranglijstjes aanprijst. Volkskrant heeft onderzocht dat de top-5 zoekresultaten bij de term ‘vaccinatie’ bij Bol.com louter bestaat uit niet-wetenschappelijke boeken die kritisch zijn over vaccinatie. Een ondermijning van alle inspanningen van de afgelopen tijd, vindt Blokhuis. Daarom heeft hij Bol.com opgeroepen de zogenaamde ‘anti-vaxxboeken’ uit de etalage te halen, of misschien zelfs wel helemaal niet meer te verkopen. In reactie gaf Bol.com aan dat het boeken niet vooraf wegens hun inhoud weert. Het is aan de koper om te bepalen wat wel en niet gelezen wordt. Maar – en nu komt het – voor die boeken die volgens de wet niet verkocht mogen worden zegt het verkoopplatform een uitzondering te maken. Hè? Boeken die niet verkocht mogen worden? Maar we hebben in Nederland toch een censuurverbod? Precies dit censuurverbod gooien we altijd in de strijd als het belang van de Nederlandse Grondwet ter discussie staat. Kan de wetgever dan toch zomaar de verkoop van boeken verbieden? En ook als dat mag, is een verbod op anti-vaccinatieboeken dan wel wenselijk? In dit blog een juridische verkenning.

Lees verder

Klimaatrechtszaakfobie

Blog TimTim Bleeker

Volkskrant-columnist Martin Sommer is naar eigen zeggen banger voor Milieudefensie dan voor klimaatverandering. Dat is opmerkelijk, want in tegenstelling tot klimaatverandering veroorzaakt Milieudefensie geen hittegolven, zeespiegelstijging en schade aan ecosystemen. Milieudefensie wil via de rechter de klimaatimpact van oliebedrijven zoals Shell reduceren. Eerder stapte stichting Urgenda naar de rechter om het Nederlandse klimaatbeleid te laten toetsen. Deze klimaatorganisaties menen dat er nú actie nodig is, om gevaarlijke klimaatverandering in de toekomst te voorkomen.

Waarom zou iemand zo bang zijn voor klimaatrechtszaken? Sommer lijkt te geloven dat de toekomst (nog) te onzeker is voor ingrijpende klimaatmaatregelen. Bovendien meent hij dat het klimaatdebat niet thuishoort in de rechtszaal. Sommer is niet de eerste of de enige met deze bezwaren. Jurist Lucas Bergkamp verkondigt al sinds het verschijnen van het Urgenda-vonnis een vergelijkbaar geluid. Het is daarom hoog tijd voor een reactie op deze klimaatrechtszaakfobie. Lees verder

De wettelijke regulering van nepnieuws: stap in de goede richting of stap te ver?

Karlijn Landman

Fake news

In 1835 verscheen er in de New York Sun een zestal artikelen over de ontdekking van buitenaards leven op de maan. Astronoom John Herschel zou dit buitenaards leven met een nieuwe krachtige telescoop hebben gesignaleerd. In de artikelen werden tot in de details de verschillende op de maan levende diersoorten (zoals tweevoetige bevers en blauwe geiten) en het bestaan van een mensachtig schepsel met vleermuisachtige vleugels (de Vespertilio-homo) beschreven. Dit nieuws verspreidde zich als een lopend vuurtje door Europa en Amerika en werd door verschillende kranten overgenomen. Achteraf bleek dat de berichten bedoeld waren als satire, maar onbedoeld serieus werden genomen. Het bovenstaande toont maar aan dat de verspreiding van nepnieuws – ook wel ‘desinformatie’ genoemd – van alle tijden is. De digitalisering heeft de verspreiding van nepnieuws echter gemakkelijker dan ooit gemaakt. Eenieder kan berichten met één druk op de knop verspreiden onder een wereldwijd publiek. Dergelijk ‘nepnieuws’ kan de publieke opinie en het in verlengde daarvan electorale beslissingen van het volk, bijvoorbeeld ten aanzien van referenda en verkiezingen, (ongemerkt) beïnvloeden. Er zijn daarom steeds meer landen die wetgeving tot stand brengen om de verspreiding van nepnieuws tegen te gaan. In deze blog betoog ik dat het door middel van wetgeving tegengaan van nepnieuws een even groot (zo niet groter) gevaar voor de democratische rechtsstaat vormt dan de verspreiding van nepnieuws zelf.

Lees verder

Process-based fundamental rights review: what about the applicant?

L.M. (Leonie) Huijbers

Afb blog Leonie

What if you see a runaway train moving toward five people tied-up on a track. Would you pull a lever to redirect the train to another track? Yes, of course. No doubt about it. But what if there was another person tied-up on the other track? The decision whether to pull the handle or not becomes inevitably harder. This famous philosophical conundrum applies in a similar, yet – fortunately – less gruesome way, to the European Court of Human Rights. The backlog in cases, the failure of states to implement the Court’s judgments, the increasingly harsh (political) criticism on the Court, and the shortage of resources have put a strain on the proper functioning of the European Convention on Human Rights’ system. This has given rise to the question of whether the Court should continue to provide justice to each applicant, possibly at the cost of the Convention system (track one), or whether it should focus on providing general justice, by ensuring justice for as many individuals as possible, even when it may come at the cost of the applicants before the Court (track two). This dilemma between individual and general justice is also relevant for the Court’s recent procedural turn… Lees verder

Protocol 16 EVRM: baat het niet, dan schaadt het ook niet?

Janneke Gerards

Scale-of-justice-question-mark

Op 1 augustus a.s. treedt Protocol 16 bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) in werking voor de eerste tien staten die het hebben geratificeerd. Dit zogenaamde Advies- of Dialoogprotocol roept een nieuwe procedure in het leven bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), die wel wat wegheeft van de prejudiciële procedure in het EU-recht. Specifiek aangewezen nationale hoogste rechters krijgen de mogelijkheid om, tijdens een lopende procedure, het EHRM te vragen om advies over principiële vragen over de interpretatie en toepassing van het EVRM. Is dit nu wel of niet een goed idee? Lees verder