Categorie archief: Civiele rechtspleging

Bemiddeling door de rechter: gevaarlijke ontwikkeling of het beste van twee werelden?

hands-2715976_1920Jim van Mourik

Het zal u niet zijn ontgaan: de rechtspraak ligt onder een vergrootglas. Rechts-populistische politici hebben de aanval op de rechtspraak geopend. Sommigen spreken zelfs over het bestaan van  een ‘dikastocratie’.  Daarnaast wordt al sinds jaar en dag geklaagd over het onvermogen van de rechter om problemen van burgers op te lossen en de ontoegankelijkheid van de rechtspraak: ‘het is te duur en duurt te lang’. Daarom heeft de Rechtspraak het programma ‘Maatschappelijk Effectieve Rechtspraak’ (MER) gelanceerd. MER moet leiden tot snelle rechtspraak die beter aansluit bij de behoeften van rechtszoekenden. Het valt op dat daarbij wordt ingezet op bemiddeling door de rechter. Of het nu gaat om pilots zoals de Spreekuurrechter, of om recent onderzoek naar de Vrederechter, steeds wordt het streven naar een schikking gepresenteerd als de manier waarop de rechter snel en goedkoop het conflict van partijen kan oplossen. In mijn masterscriptie heb ik vorig jaar onderzocht of dat inderdaad het geval is: wat zijn de gevolgen van bemiddeling door de civiele rechter voor efficiënte, effectieve en eerlijke rechtspraak? En hoe moeten we omgaan met de nadelen die gerechtelijke bemiddeling meebrengt? 

Lees verder

De vrederechter of nabijheidsrechter als methode van conflictoplossing

gavel-2492011_1920Eddy Bauw en Ivo Giesen

Politiek en rechterlijke organisatie lijken eensgezind in de wens om het huidige aanbod aan toegankelijke en laagdrempelige rechtspraak uit te breiden. Daarbij is de gedachte dat dit kan bijdragen aan het oplossen van de aan geschillen onderliggende, vaak ‘alledaagse problemen’. Aan de gewenste uitbreiding zijn inmiddels vele benamingen toegekend, zoals ‘Huizen van het recht’ (in een plan van de SP), ‘buurtrechters’ (in het regeerakkoord) en (in experimenten binnen de Rechtspraak) ‘spreekuurrechter’, ‘wijkrechter’, ‘regelrechter’, ‘overlegrechter’, ‘bemiddelingsraadsheer’ en ‘gericht op oplossing’. De minister van Rechtsbescherming wil met een wetsvoorstel voor een ‘Tijdelijke Experimentenwet rechtspleging’ meer ruimte bieden om hier door middel van experimenten meer inhoudelijk invulling aan te geven. Als ‘lichtend voorbeeld’ wordt in de discussie in Nederland verwezen naar de zogenoemde ‘vrederechter’ zoals deze in Nederland na de Franse overheersing begin 19e eeuw kort, en Frankrijk ook daarna heeft bestaan en in België nog steeds bestaat. Deze blog gaat in op de behoefte aan aanvulling van het huidige stelsel en bespreekt de mogelijke doelstelling en vormgeving daarvan, mede in het licht van de ervaringen met de vrederechter in België.

Lees verder